Dekkingsmiddelen en stelposten JS17

Algemene dekkingsmiddelen (bedragen * € 1.000)
Begroting 2017 Rekening 2017
Lokale heffingen:
- onroerendezaakbelastingen 3.384 3.415
- toeristen- en forensenbelasting 350 415
- precariobelasting 29 26
- reclamebelasting 50 51
Algemene uitkering gemeentefonds 14.675 14.619
Integratie-uitkering Sociaal domein 9.420 9.413
Dividend BNG 198 198
Rente eigen financieringsmiddelen (bespaarde rente ten gunste van de exploitatie) 117 166
Totaal algemene dekkingsmiddelen 28.223 28.303

Onroerendezaakbelastingen (OZB), Toeristen- en forensenbelasting, precariobelasting

Voor deze lokale heffingen wordt op deze plaats verwezen naar de paragraaf “Lokale heffingen”.

Algemene uitkering gemeentefonds (exclusief sociaal domein)

Bij de eerste begrotingswijziging 2017 is de algemene uitkering in totaal verhoogd met € 266.437,--. De totale raming van de algemene uitkering voor 2017 kwam hiermee op € 14.325.951,--. Vervolgens is de raming van de algemene uitkering bij de 1e bestuursrapportage 2017 verhoogd met € 49.384,-- (betreffende armoedebestrijding van kinderen) en vervolgens bij de 2e bestuursrapportage 2017 is nogmaals sprake van een verhoging met € 300.000,-- (voornamelijk hogere decentralisatie-uitkering verhoogde asielinstroom 2016/2017 en hoger accres op grond van de meicirculaire 2017). Hierdoor komt de bijgestelde raming 2017 op € 14.675.335,--.

De werkelijke in 2017 verantwoorde algemene uitkering bedraagt € 14.619.153,-- zodat ten opzichte van de hiervoor genoemde bijgestelde raming 2017 sprake is van een nadelig effect van € 56.182,-- (inclusief verrekeningen jaren 2015/2016 ad € 84.680,--). Genoemd nadelig effect is voornamelijk het gevolg van de septembercirculaire 2017 waarbij het accres werd verlaagd met € 68 miljoen als gevolg van lagere uitgaven op de begroting van SZW (“samen trap af”).

Integratie-uitkering Sociaal domein

De werkelijke in 2017 verantwoorde integratie-uitkering bedraagt € 9.412.591,-- zodat - ten opzichte van de bijgestelde raming 2017 - sprake is van een lagere integratie-uitkering 2017 van € 7.029,--.

Toelichting Algemene uitgaven en inkomsten

In programma 10 wordt de totale beschikking over de bestemmingsreserve bruto-methode geraamd. Deze inkomst betreft de dekking van de kapitaallasten van geactiveerde uitgaven die gedekt worden uit beschikkingen over reserves en/of bijdragen van derden. Middels de bruto-methode blijven deze geactiveerde wel zichtbaar in de exploitatie en op de balans. Het effect voor de exploitatie is nihil aangezien de kapitaallasten en de beschikking over de reserve bruto-methode budgettair neutraal verlopen. De beschikking over de egalisatiereserve bruto-methode bedraagt voor 2017 € 465.819,--.

Stelposten

In de begroting 2017 zijn naast de stelposten voor onvoorziene uitgaven en lasten van het meerjarig investeringsprogramma, tevens stelposten opgenomen voor het sluitend maken van de begroting. Het totaaloverzicht van de in de jaarrekening 2017 nog resterende ramingen op stelposten kan als volgt worden weergeven:

Primitieve begroting 2017 (x €) (inclusief 1e wijziging 2017 Restant raming 2017 (x €) (inclusief 1e+2e berap 2017)
Stelpost onvoorziene uitgaven
Onvoorzien  40.000 6.590
Totaal onvoorziene uitgaven  40.000 6.590
Stelposten 
Lasten investeringsprogramma  0 0
Overige stelposten
Onderuitputting rentelasten (latere uitvoering investeringen) -80.000  -80.000
Stelpost Vernieuwing maatschappelijke ondersteuning 50.000 50.000
Stelpost garantiebanen (participatiewet) 15.000 15.000
Stelpost wegens overheveling buitenonderhoud primair en speciaal onderwijs -97.232 -97.232
Stelpost toekomstbestendig accommodatiebeleid -112.000 0
Stelpost reservering BCF-plafond 64.000 37.000
Stelpost statushouders 60.000 141.070
Stelpost 3 decentralisaties 673.129 54.284
Stelpost armoedebestrijding kinderen 0 49.384
Stelpost uitvoering gedoogakkoord 60.000 60.000
Totaal overige stelposten 2017 632.897 229.506

Toelichting stelpost “Onvoorziene uitgaven”

De restantraming van de stelposten voor onvoorziene uitgaven van € 6.590,--  valt vrij ten gunste van de exploitatie 2017.

In de wettelijke voorschriften voor de jaarstukken is ondermeer opgenomen dat de toelichting bij de jaarrekening een overzicht dient te bevatten waaruit de aanwending van de post ‘onvoorziene uitgaven’ blijkt (artikel 28 lid b van het Besluit Begroting en Verantwoording).

Vastgestelde begrotingswijzigingen 2017
Post onvoorziene uitgaven 2017 (primitieve begroting 40.000
Aanwending  in 2017
BCF-effect afvalverwijdering  (3e begrotingswijziging  2017)  4.580
Toekomstscenario Muzenval (6e begrotingswijziging 2017) - 30.000
Marktconsultatie Muzenval (12e begrotingswijziging 2017) - 4.400
Project Slimme mobiliteitsoplossingen (13e begrotingswijziging 2017) - 3.590
Restantraming stelpost onvoorzien  6.590

Toelichting stelpost “Lasten investeringsprogramma”

Bij de 1e begrotingswijziging 2017 zijn de investeringen 2017 uit het meerjarig investeringsprogramma 2017-2020 beschikbaar gesteld en is de raming van deze stelpost ad € 3.000,-- (primitieve begroting) overgebracht naar de functionele begrotingsposten c.q. programma’s.

Toelichting “Overige stelposten”

Onderuitputting rentelasten investeringen

De veronderstelling bij deze stelpost is dat een aantal van de in de begroting opgenomen investeringen (al beschikbaar gestelde kredieten), pas in een later stadium worden betaald dan bij de aanvang. Hierdoor zullen de kapitaallasten lager uitvallen of rentevoordeel ontstaan doordat later beschikt wordt over reserves.

In de begroting 2017-2020 is voor het begrotingsjaar 2017 een stelpost geraamd van € 80.000,--. Bij de jaarrekening 2017 komt de onderuitputting wegens de lagere onttrekking aan de reserves op een bedrag van € 64.506,--, zodat deze stelpost voor een belangrijk deel is gerealiseerd. Dit voordeel is verwerkt in de renteomslag, zodat de doorbelasting van de rentekosten aan de diverse programma’s lager is dan was geraamd. Het nadelig verschil tussen de geraamde stelpost ad € 80.000,-- en de genoemde voordeel van € 64.506,-- komt ten laste van de exploitatie 2017. Dit nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt door het verplicht schatkistbankieren, hetgeen betekent dat de overtollige middelen geen rentebaten meer genereren (zie ook de Treasuryparagraaf).

Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat - na overleg met de provincie de stelpost onderuitputting wordt afgebouwd met € 40.000,-- per jaar (naar nihil in 2019).

Stelpost Vernieuwing maatschappelijke ondersteuning

De in de begroting 2017 opgenomen stelpost van € 50.000,-- voor vernieuwing maatschappelijke ondersteuning, onder meer voor maatwerk in de dorpen, is in 2017 niet ingezet. Maatwerk wordt onder meer geleverd door voor Vessem vanaf 2018 gedurende twee jaar een dorpsondersteuner als pilot in te zetten. Aangezien deze kosten vanaf 2018 gedekt worden uit de post Wmo cliëntondersteuning 3D, waarbinnen hiervoor nog financiële ruimte aanwezig was, is de stelpost hiervoor niet benut. In het Welzijnskader 2017 tot en met 2020 is ten aanzien van de Wmo een aantal speerpunten benoemd waaraan de komende jaren aandacht dient te worden besteed. In samenwerking met de nieuwe gemeenteraad wordt vanaf 2018 bezien hoe de stelpost hiervoor kan worden ingezet.  

Stelpost garantiebanen

Op 31 mei 2016 heeft de raad het voorstel “Uitvoering participatiewet in de Kempen” behandeld. Hierin waren onder andere ook de kosten van de garantiebanen opgenomen, waarbij is aangegeven dat de hiermee gepaard gaande kosten worden meegenomen in de voorjaarsnota 2017-2020. Dit laatste is ook gebeurd (par. 6.2.2. van de voorjaarsnota). Vervolgens is er een stelpost geraamd in de begroting 2017 van € 15.000,--. Begin  2017 is er 1 garantiebaan gerealiseerd in de buitendienst, hetgeen heeft geleid tot hogere loonkosten voor de buitendienst welke voor een deel kunnen worden gecompenseerd uit de genoemde stelpost garantiebanen.

Stelpost wegens overheveling buitenonderhoud primair en speciaal onderwijs

In het proces van de voorjaarnota 2015-2018 is de raad geïnformeerd over een korting op de algemene uitkering inzake overheveling van buitenonderhoud bij het primair en speciaal onderwijs. In de meicirculaire 2014 heeft deze vertaling plaatsgevonden. De kortingen voor de gemeente Eersel zijn voor de jaren 2015 tot en met 2018 berekend op respectievelijk € 146.000,--, € 143.000,--, € 142.000,-- en € 139.000,--. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat de door het Rijk gekorte rijksbijdrage budgettair neutraal vertaald kan worden.

Bij de vaststelling van de “Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Eersel 2015” (raad 7 juli 2015) viel een bedrag van € 53.768,-- vrij in verband met de overheveling van enkele huisvestingstaken. Na aftrek van een budget voor de bekostiging van vandalisme- en glasschade ad € 5.000,-- is het resterende vrijvallende bedrag ad € 48.768,-- in mindering gebracht op de geraamde stelpost in de begroting 2015 ad € 146.000,--.

Hierna resteert nog een stelpost van € 97.232,-- welke gerealiseerd dient te worden op het budget voor huisvestingstaken excl. door- en of nog door te decentraliseren. In het raadsvoorstel “Vaststelling verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Eersel “ van 7 juli 2015 is aangeven dat deze stelpost wordt meegenomen bij de actualisatie van het IHP. Deze actualisatie heeft plaatsgevonden in de raadsvergadering van 6 maart 2018 middels vaststelling van het IHP 2018-2032. Hierbij is tevens besloten de (restant)stelpost wegens overheveling buitenonderhoud primair en speciaal onderwijs ad € 97.232,-- te laten vervallen ten laste van het begrotingsresultaat vanaf 2018.

Stelpost BCF-plafond

Naar de inschatting van het ministerie van Financiën gaan de gemeenten de komende jaren nog minder BTW declareren bij het Rijk dan het daarvoor geldende BCF-plafond. Het niet gedeclareerde deel wordt gestort in het gemeentefonds. Indien het BCF-plafond wordt overschreden is het omgekeerde van toepassing en zal er dan een korting op het gemeentefonds plaatsvinden. Er worden nog steeds structureel forse bedragen geraamd in de algemene uitkering terwijl er nog veel onzekerheid is omtrent de gemeentelijke investeringen de komende jaren waardoor het BCF-plafond steeds dichterbij kan komen. Gelet op de onzekerheid over de gemeentelijke investeringen wordt er (vanaf begrotingsjaar 2016) een structurele stelpost geraamd om eventuele tegenvallers op dit terrein op te kunnen vangen. Als gevolg van de bijstellingen in de septembercirculaire 2016 is de stelpost van € 64.000,-- (2017) bij de 1e begrotingswijziging 2017 verlaagd naar € 37.000,--.

Stelpost statushouders

De huisvesting en integratie van statushouders is een wettelijke taak. In het jaar 2016 is de instroom van asielzoekers, en daarmee ook van statushouders, fors hoger dan de afgelopen jaren. Het organiseren van huisvesting, het verkrijgen van draagvlak onder de bewoners en de integratie van de statushouders vraagt meer inspanning dan voorheen van de gemeente en van andere betrokken instanties.

De kosten voor sociale voorzieningen zijn meer rechtstreeks afhankelijk van het aantal statushouders. Er wordt een grotere rol voorzien voor  de ISD, gemeente en ook voor andere (welzijns-)organisaties. Ook vrijwilligersorganisatie Vluchtelingenwerk Eersel is niet toegerust op de grotere instroom en moet beter worden geëquipeerd. In 2016 werd een taakstelling van ca. 60 statushouders verwacht en voor de komende jaren wordt aangenomen dat de instroom op dat niveau blijft. Er is daarom bij de 1e bestuursrapportage 2016 besloten om vanaf 2016 een stelpost van € 60.000,-- op te nemen. Aangezien vooraf niet bekend was op welke begrotingspost(en) sprake zou zijn van uitgaven voor de statushouders is besloten om een stelpost op te nemen in programma 10.

Bij de eerste bestuursrapportage 2017 is besloten om voor de kosten voor inhuur coördinator en de aanlegkosten van internet (totaal € 45.000,--) de stelpost van € 60.000,-- te verlagen naar € 15.000,--. Vervolgens is als gevolg van de decentralisatie-uitkering Verhoogde Asielinstroom (2016 en 2017) de stelpost bij de 2e bestuursrapportage 2017 verhoogd met € 126.070,-- en komt daarmee op € 141.070,--.

Stelpost 3D’s

Het geraamde saldo 2017 van de stelpost 3D bedraagt ná de laatste mutatie met betrekking tot budgetbijstellingen bij de GRSK € 55.881,-- (zie raadsvoorstel in de vergadering van 19 december 2017). Na verwerking van de jaarrekeningcijfers 2017, inclusief de storting in de bestemmingsreserve 3D conform uw besluit in de 2e berap 2017, resteert er nog een positief saldo van circa  € 91.000,--. Dit is circa € 35.000,-- meer dan in december 2017 was voorzien en heeft voornamelijk te maken met de afrekeningen inzake jeugd en wmo over 2017, waarbij de lasten voor Wmo per saldo lager uitvallen (€112.000) en de lasten voor Jeugd hoger (85.000). Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar programma 1.

Stelpost armoedebestrijding

In de decembercirculaire 2016 was voor 2017 een bedrag van € 100.000.000,-- opgenomen voor de armoedebestrijding van kinderen. Voor de gemeente Eersel betekent dit een verhoging van de algemene uitkering 2017 met € 49.384,--. In afwachting van het beleid dat nog door de ISD in ontwikkeling is, is bij de 1e bestuursrapportage 2017 besloten om de verkregen middelen voor 2017 van € 49.384,-- middels een stelpost te reserveren. Inmiddels heeft uw raad op 17 november 2017 besloten om vanaf 2018 een gedeelte van deze stelpost (€ 20.500,--) in te zetten.

Stelpost uitvoering gedoogakkoord

Bij de vaststelling van de begroting 2017 (amendement 1) heeft de raad op 1 november 2016 besloten een bedrag van € 140.000,-- in te zetten voor extra machinaal vegen, extra budget voor handhaving en een budget voor de buurtschouw. Vervolgens resteerde als uitvloeisel van het bedrag uit het gedoogakkoord ad € 200.000,-- nog een bedrag van € 60.000,-- welke bedrag in de begroting 2017 als structurele stelpost “Uitvoering gedoogakkoord” is opgenomen. Aangezien deze stelpost in 2017 nog niet is ingezet blijft er sprake van een restantstelpost van € 60.000,--.

Volledigheidshalve kan worden opgemerkt dat in de raadsvergadering van 8 maart 2018 is besloten tot een extra aanpak voor een schoner Eersel en voor de hiermee gepaard gaande uitgaven ad € 60.000,-- de stelpost uitvoering gedoogakkoord te verlagen.