Nadeelcompensatie / planschade
Wat is nadeelcompensatie
Soms neemt de overheid een besluit waardoor jij of jouw organisatie financieel nadeel hebt. Bijvoorbeeld als je woning minder waard wordt door de aanleg van een nieuwe weg. Of als je minder inkomsten hebt met je bedrijf door werkzaamheden van de gemeente.
In sommige gevallen kun je hiervoor een vergoeding krijgen. Dit heet nadeelcompensatie.
Nadeelcompensatie kan gaan om:
- waardedaling van je woning of bedrijfspand;
- minder inkomsten voor je bedrijf door een besluit van de overheid.
Schade die ontstaat doordat de overheid zich niet aan de wet houdt (onrechtmatige schade), valt hier niet onder.
Wat moet je doen?
Je kunt via het formulier op deze pagina een aanvraag voor nadeelcompensatie indienen.
Daarvoor heb je nodig:
- DigiD als je inwoner bent;
- eHerkenning als je een organisatie vertegenwoordigt.
Heb je nog geen DigiD of eHerkenning? Vraag deze dan aan via www.digid.nl of www.eherkenning.nl.
Procedure
In de Verordening nadeelcompensatie gemeente Eersel 2024 staan de regels voor jouw aanvraag.
De gemeente kijkt bij je aanvraag naar:
- of je schade hebt;
- of die schade is veroorzaakt door een besluit of handeling van de gemeente;
- of je recht hebt op een vergoeding.
Je moet zelf laten zien dat je schade hebt.
Je krijgt alleen een vergoeding als de schade hoger is dan het normale maatschappelijke of ondernemersrisico.
Je krijgt niet altijd een schadevergoeding
Werkzaamheden in je straat of buurt kunnen overlast geven. Bijvoorbeeld door omleidingen of minder bereikbaarheid. Soms leidt dit ook tot minder inkomsten. Dit hoort vaak bij het normale maatschappelijke of ondernemersrisico. In dat geval krijg je geen vergoeding.
Je kunt wel een vergoeding krijgen als:
- je veel meer schade hebt dan anderen in een vergelijkbare situatie;
- de schade hoger is dan de drempel;
- je aan alle voorwaarden voldoet.
De gemeente kijkt daarbij onder andere naar:
- Is er een duidelijk verband tussen het besluit en jouw schade?
- Kon je van tevoren weten dat er schade kon ontstaan?
- Heb je ook voordelen gehad van het besluit?
- Heb je geprobeerd de schade te beperken?
- Komt de schade (deels) door je eigen keuzes?
- Kun je de schade ergens anders verhalen?
Wat kost het?
Het drempelbedrag voor een aanvraag bedraagt € 500,00. Dit drempelbedrag wordt terug betaald bij definitieve toekenning van een tegemoetkoming in de schade.
Specifieke vorm van nadeelcompensatie voor rechtmatig handelen onder de Omgevingswet
De Omgevingswet bevat een speciale regeling voor nadeelcompensatie. Hiervoor heeft u het algemene deel gelezen. Voor nadeelcompensatie voor schadeoorzaken die onder de Omgevingswet vallen is er in de Omgevingswet een aanvullende regeling ten opzichte van het algemene deel opgenomen.
Deze paragraaf gaat specifiek over nadeelcompensatie onder de Omgevingswet.
De regeling is ten opzichte van de algemene regeling bijzonder, omdat er specifieke schadeoorzaken zijn aangewezen. Daarnaast zijn er specifieke bepalingen opgenomen over actieve risicoaanvaarding, passieve risicoaanvaarding en het normaal maatschappelijk risico.
Schadeoorzaken
De Omgevingswet heeft een aantal specifieke schadeoorzaken aangewezen waarvoor een aanvraag om nadeelcompensatie kan worden ingediend. Het gaat bijvoorbeeld om een regel in het omgevingsplan, een omgevingsvergunning of de weigering daarvan, een maatwerkvoorschrift. Dergelijke besluiten of toestemmingen kunnen schade veroorzaken. Bijvoorbeeld: u kijkt nu uit op een weiland en door een omgevingsvergunning wordt de bouw van een woning toegelaten, waardoor u schade ondervindt. Dan kan het zijn dat de omgevingsvergunning het schadeveroorzakende besluit is.
Verschil directe en indirecte schade
In de Omgevingswet is een onderscheid gemaakt in directe en indirecte schade. Directe schade is schade die het gevolg is van het aanpassen van bestaande rechten. Bijvoorbeeld het beperken van de uitbreidingsmogelijkheden van het eigen bedrijf. Indirecte schade is schade veroorzaakt door activiteiten in de omgeving. Bijvoorbeeld waardedaling van een woning door de bouw van een hoge flat op het buurperceel.
Actieve risicoaanvaarding
Onder de Omgevingswet blijft schade voor rekening van de aanvrager als hij het risico van het ontstaan van de schade actief heeft aanvaard. Hiervan is sprake als een aanvrager bijv. een woning heeft gekocht nadat de omgevingsvergunning voor bouw van een nieuwe woning op het nabij gelegen weiland is verleend. De aanvrager had kunnen weten dat het weiland geen weiland blijft, omdat er een vergunning voor de bouw van een woning is verleend.
Passieve risicoaanvaarding
Onder de Omgevingswet blijft schade onder voorwaarden voor rekening van de aanvrager als hij het risico van schade passief heeft aanvaard. Hiervan is sprake als een eigenaar van een onroerende zaak bijv. geen gebruik maakt van de bouw- of gebruiksmogelijkheden op zijn perceel en de gemeente deze mogelijkheden laat vervallen. Door stilzitten van de eigenaar is dan de schade ontstaan.
Normaal maatschappelijk risico
Schade die binnen het normaal risico valt blijft voor rekening van de aanvrager. In de Omgevingswet is het normaal maatschappelijk risico bepaald op 4%. Dit betekent dat 4% van de waarde van de onroerende zaak onmiddellijk voor het ontstaan van de schade, voor eigen rekening blijft. Bij directe schade en inkomensschade geldt wel het normaal maatschappelijk risico, maar niet het vaste percentage van 4%.
Hoelang duurt het?
- De behandeling van je aanvraag duurt gemiddeld 1 tot 1,5 jaar.
Meer informatie
Het is verstandig om eerst contact op te nemen met het team Ruimtelijke Ontwikkeling voordat je een aanvraag doet.
Regelgeving
De gemeente behandelt je aanvraag op basis van:
Procedureverordening (voor advisering) tegemoetkoming in planschade gemeente Eersel: voor aanvragen die moeten worden behandeld op basis van de Wet ruimtelijke ordening.
Of de Verordening nadeelcompensatie gemeente Eersel 2024: voor aanvragen die moeten worden behandeld op basis van de Omgevingswet.
Beleid buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zonder bindend advies en nadeelcompensatie