Klimaatverandering zorgt ervoor dat de natuur in ons land verandert. Door de warmere zomers en zachtere winters krijgen we steeds meer te maken met soorten die van oorsprong vooral in Zuid-Europa leven. De eikenprocessierups is er hier één van. 

In Brabant is het probleem met de eikenprocessierups groter door het relatief warmere weer én de vele zomereiken die in de provincie voorkomen. In Eersel bestaat het bomenbestand voor 45% uit zomereik. Deze staan vooral buiten de bebouwde kom, vaak dicht langs fietspaden en wegen. Deze laanstructuren hebben meestal een onvolledige ecosysteem. Er is hier onvoldoende leefruimte, voedsel en beschutting voor de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. 

Met onze preventieve maatregelen proberen we dit evenwicht te herstellen en de natuurlijke vijanden te stimuleren. Daarnaast proberen we door monitoring beter zicht te krijgen op de voorkeuren van de rups.

Natuurlijke vijanden

Nu de eikenprocessierups steeds algemener wordt in Nederland, ontdekken steeds meer
natuurlijke vijanden de soort. Inmiddels zijn er diverse vogelsoorten die de rups eten, onder andere de koolmezen, pimpelmezen en kauwen. Daarnaast staat de rups ook op het menu van onder andere de vleermuizen, sluipwespen en lieveheersbeestjes. Uit verschillende proeven is gebleken dat de aanwezigheid van natuurlijke vijanden het aantal eikenprocessierupsen met 85% kan laten dalen.

De gemeente Eersel heeft voor de komende jaren extra budget beschikbaar gesteld voor creëren van een beter leefklimaat voor deze natuurlijke vijanden. We plaatsen verschillende nestkasten en vleermuiskasten. Daarnaast verbeteren we de biodiversiteit door het planten van bollen, het planten van struiken én het aanpassen van het bermbeheer. Dit leidt tot bloemrijkere bermen en plantsoen. Een mooie meevaller. 

Bacteriën spuiten

Net als afgelopen jaar spuiten we in Eersel preventief met bacteriën (Xentari). De rupsen eten het eikenblad met deze bacterie waardoor ze sterven voordat ze zich kunnen voortplanten. Het moment van spuiten vergt een nauwkeurige timing, omdat anders het effect niet groot genoeg is. 
Omdat het spuiten ook negatieve gevolgen heeft voor andere vlindersoorten spuiten we alleen op locaties waar veel mensen er last van kunnen hebben zoals langs wegen en fietspaden. Bij zandwegen en in de buurt van bossen en houtwallen zijn we terughoudender. Daarnaast spuiten we niet op plekken waar wettelijk beschermde vlindersoorten zitten.
 

Monitoring

Om de bestrijding te kunnen optimaliseren, bestuderen we alle meldingen en klachten rondom de eikenprocessierupsen in onze gemeente goed. Als er van een plek veel meldingen komen, dan kijken we wat we daar kunnen doen om het aantal rupsen in de toekomst te verkleinen.

Vervangen eikenboom

Vooralsnog gaan we in Eersel niet actief zomereiken vervangen of kappen. Er zijn circa 700 verschillende organismen (planten, dieren en schimmels) die op of rond zomereiken voorkomen. Daarmee is de zomereik één van de belangrijkste boomsoorten in ons land als het gaat om soortenrijkdom. Dat willen natuurlijk niet kwijt. Daarnaast kunnen zomereiken ook een belangrijke beeldbepalende of historische waarde hebben.

Bij de aanplant van nieuwe bomen zijn we uiteraard terughoudend met het plaatsen van de zomereik. We kiezen dan voor een alternatieve boom. 

Actieteam eikenprocessierups

Om de bestrijding van de eikenprocessierups nog meer gecoördineerd plaats te laten vinden, én goed in te kunnen spelen op de vragen en zorgen van inwoners, komt er een actieteam Eikenprocessierups. Dit team bestaat uit een coördinator eikenprocessierups, een toezichthouder, een beleidsmedewerker groen en een communicatieadviseur. Het team zorgt voor een tijdige uitvoering, opschaling waar nodig en passende communicatie van acties en afhandeling van meldingen.