Beleid recreatie en toerisme

De Brabantse Kempen, Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden, vormen samen een groene en gastvrije streek. Mensen komen er graag om te wandelen, fietsen en te genieten van de natuur en de dorpen. Ook voor inwoners is het een fijne plek om te wonen en vrije tijd door te brengen.

In de visie voor 2026–2034 kiezen we voor waardevolle recreatie en toerisme. Dat betekent dat we bewust sturen op een goede balans tussen natuur, leefbaarheid en economie. Bezoekers zijn welkom, maar altijd op een manier die past bij het landschap en het karakter van de Kempen.

Visie waardevolle recreatie en toerisme in de Brabantse Kempen 2026-2034 

Waarom is recreatie en toerisme belangrijk?

  • Het zorgt voor ontmoetingen tussen mensen
  • Het houdt voorzieningen zoals horeca, winkels en routes in stand
  • Het draagt bij aan werkgelegenheid
  • Het versterkt de trots op de streek

De ambitie voor 2033

Eind 2033 is de Brabantse Kempen een authentieke en levendige streek, waar het prettig wonen, recreëren en ondernemen is. Recreatie en toerisme leveren een belangrijke bijdrage aan de brede welvaart. Door een integrale aanpak zijn de effecten van recreatie en toerisme in balans.

Vijf doelen

  1. Behoud en versterking van de authentieke streek de Brabantse Kempen
  2. Behoud en versterking van de Brabantse Kempen als levendige streek waar het goed wonen en recreëren is.
  3. Inzet op een integrale aanpak.
  4. In balans houden van de effecten van recreatie en toerisme ten behoeve van de brede welvaart.
  5. Lokale ondernemers verbinden aan deze ambitie en doelstellingen

Drie speerpunten

  1. Bestemmingsontwikkeling
    • Het creëren en versterken van een samenhangend, duurzaam en toekomstbestendig recreatief en toeristisch aanbod in de Kempen.
  2. Bestemmingsmarketing
    • De marketing- en promotie-inspanningen die gericht zijn op het vergroten van de bekendheid van het aanbod onder inwoners en bezoekers.
  3. Bestemmingsmanagement
    • Alle inspanningen gericht op het realiseren van een zo groot mogelijke positieve impact van recreatie en toerisme op onze regio. Aan deze inspanningen ligt zoveel mogelijk een integrale aanpak ten grondslag.

Van visie naar doen

De uitvoering gebeurt in twee programma’s:

  • 2026–2030
  • 2030–2034

Gemeenten, Visit-organisaties, ondernemers en andere partners trekken samen op om de ambitie waar te maken.

Uitvoeringsprogramma waardevolle recreatie en toerisme in de Brabantse Kempen 2026-2030

De Kempen heeft veel te bieden: natuur, rust, gastvrijheid en mooie dorpen. Recreatie en toerisme helpen om deze kwaliteiten te behouden. Ze zorgen voor ontmoetingen, voorzieningen, werk en een sterke lokale economie.

Tegelijk willen we voorkomen dat het te druk wordt of dat de natuur in de knel komt. Daarom zetten we in op waardevolle recreatie: een goede balans tussen economie, leefbaarheid en landschap.

We werken samen aan een streek:

  • waar het prettig wonen, recreëren en ondernemen is;
  • waar rust, natuur en identiteit behouden blijven;
  • waar recreatie en toerisme bijdragen aan brede welvaart;
  • en waar gemeenten, ondernemers en Visit-organisaties samenwerken.

Projecten per doel

  1. Behoud en versterking van de authentieke streek de Brabantse Kempen. Daarom werken we aan:
    • het verder uitwerken van het Kempische DNA
    • materialen en middelen om dat DNA uit te dragen
    • (door)ontwikkeling van producten die aansluiten op het DNA van de Kempen
    • uniforme bebording in de hele regio
  2. Behoud en versterking van de Brabantse Kempen als levendige streek waar het goed wonen en recreëren is. Daarom werken we aan
    • het verbeteren van de knooppuntennetwerken
    • het ondersteunen van evenementen die bijdragen aan de levendigheid van de Kempen
    • gerichte marketing (online en offline)
  3. Inzet op een integrale aanpak.  Recreatie en toerisme staan niet op zichzelf. Daarom:
    • gaan we een verdiepingsslag maken op het Toetsingskader dag- en verblijfsrecreatie
    • werken we samen met andere domeinen, zoals natuur, cultuur, erfgoed, sport en mobiliteit
    • halen we actief kennis op bij stakeholder zoals ondernemers en buurgemeenten
    • bouwen we verder aan Visit de Kempen als sterke sub-regionale organisatie
    • maken we jaarlijks concrete plannen
  4. In balans houden van de effecten van recreatie en toerisme ten behoeve van de brede welvaart. Om de Kempen leefbaar te houden
    • bouwen we aan een regionale database voor monitoring
    • maken we op basis van betrouwbare data onderbouwde keuzes
  5. Lokale ondernemers verbinden aan deze ambitie en doelstellingen. Ondernemers zijn belangrijk voor een aantrekkelijk aanbod. We ondersteunen hen met:
    • netwerkbijeenkomsten en kennissessies
    • een vervolg op het succesvolle Regioboost-traject
    • een thematische jaarkalender waarop ondernemers kunnen aansluiten.

Wie doet wat?

  • Gemeenten: vooral verantwoordelijk voor bestemmingsontwikkeling en -management. Zij sturen, faciliteren en stellen kaders.
  • Visit de Kempen: verantwoordelijk voor bestemmingsmarketing. Zij zorgen voor een eenduidige uitstraling en promotie van de Kempen.
  • Ondernemers: dragen bij aan een aantrekkelijk aanbod en aan de levendigheid van de streek.

Financiering

Elke gemeente draagt jaarlijks bij naar rato van het aantal inwoners. Gezamenlijk investeren de gemeenten €160.000 per jaar in dit programma. Dit bedrag wordt verdeeld over de vijf doelen.

Toetsingskader recreatie en toerisme in de Kempen

Wat staat er in het toetsingskader?

Het toetsingskader geeft antwoord op drie vragen:

1. Wat vinden gemeenten belangrijk?

Nieuwe initiatieven moeten passen bij:

  • de identiteit van De Kempen;
  • het landschap en de omgeving;
  • de wensen van inwoners en bezoekers;
  • de kwaliteit die de regio wil bieden;
  • de doelgroepen die de Kempen aantrekt (zoals gezinnen, senioren en actieve recreanten).

2. Hoe beoordelen gemeenten nieuwe plannen?

Initiatieven worden beoordeeld op:

  • Kwaliteit
    Past het bij de streek? Sluit het aan bij de doelgroep? Is er sprake van goed ondernemerschap?
  • Omgeving
    Past de ontwikkeling in het landschap? Is er voldoende aandacht voor natuur, verkeersveiligheid en geen overlast?
  • Meerwaarde
    Draagt het initiatief bij aan de leefomgeving, samenwerking, natuur, cultuur of andere maatschappelijke doelen?
  • Regels voor dag- en verblijfsrecreatie
    Kleine nevenactiviteiten moeten echt kleinschalig blijven.
    Grotere bedrijven krijgen ruimte, maar er gelden duidelijke voorwaarden.

3. Wat moeten ondernemers aanleveren?

Wie een nieuw recreatief initiatief wil starten of uitbreiden, moet onder meer aanleveren:

  • een businessplan;
  • een situatieschets en inpassingsplan;
  • een uitleg van de impact op de omgeving;
  • gesprekken met omwonenden;
  • een onderbouwing van de doelgroep en de markt.

Flexibiliteit en maatwerk

Een belangrijk uitgangspunt is flexibiliteit. Gemeenten beoordelen niet meer strikt op oude zoneringen, maar kijken vooral of een initiatief past bij de omgeving én bij de doelen van de regio. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor vernieuwende ideeën, zolang de kwaliteit goed is en de omgeving niet wordt belast.

Wat betekent dit voor de Kempen?

Met het toetsingskader:

  • houden we het landschap en de identiteit van de Kempen sterk;
  • stimuleren we initiatieven die passen bij de streek;
  • zorgen we voor duidelijkheid voor ondernemers;
  • werken we toe naar een toekomstbestendige recreatiesector;
  • bewaken we een goede balans tussen natuur, economie en leefbaarheid.